Gönderen Konu: İcra yolu ile haczedilmiş malların satın alınması caiz midir?  (Okunma sayısı 624 defa)

Çevrimdışı akademikfetvalar

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
  • İleti: 800
    • Profili Görüntüle
İcra yolu ile haczedilmiş malların satın alınması caiz midir?

Alacaklının hakkının korunması açısından borçlunun mallarının satılması gerekebilir. Peygamberimiz (s.a.s.) borcunu ödeyemeyen Muaz b. Cebel’in malını borcu karşılığında satmıştır (Beyhakî, es-Sünenü’l-Kübrâ, VI, 48). Halife Hz. Ömer de hac yolunda ticaret yaparken iflas eden bir kimsenin kalan mallarının, alacaklıları arasında taksim edilmesine hükmetmiştir (Muvattâ, Vasiyet, 8).
Bu uygulamaları esas alan İmam Ebû Yûsuf, İmam Muhammed, İmam Mâlik ve İmam Şâfiî, alacaklıların talepte bulunmaları halinde hâkimin müflis borçluyu haczedebileceğini söylemişledir (Merğinânî, el-Hidâye, III, 285, Mecelle, md. 998).

Haczedilen malın, değerinin çok altında satılması halinde ise; Hanefilerden İbn Âbidîn akdin fasit olacağını (İbn Âbidin, Reddü’l-muhtâr, V, 59), Şâfiî âlimlerden Nevevî ise geçerli olmakla birlikte bu malın satın alınmasının mekruh olacağını söylemiştir (Nevevî, Ravdatü’t-tâlibîn, III, 418; el-Mecmu’, IX, 162).

Şâfiî mezhebindeki ağırlıklı görüşe göre ise satışın rayiç bedelle yapılması gerekir. Müşteri çıkmazsa satış ertelenir (Şirbînî, el-Muğnî, II, 150). Gerektiğinde mal en uygun fiyat verene satılır (Hâşiyetü’l-Büceyremî ala Şerhi Menheci’t-tullâb, II, 410; Zekeriya el-Ensârî, Esne’l-Metâlib, II, 189).

Sonuç olarak, piyasa değerinde veya ona yakın bir fiyatla satılan hacizli malları satın almakta bir sakınca yoktur. Böyle malların, değerinin çok altında satılması durumunda satış akdi geçerli olmakla birlikte bu, borçlunun mağduriyetinden yararlanmak anlamına gelir. Bu sebeple hacizli malı satın almak durumunda olan kimsenin fiyatlandırmayı mümkün mertebe borçlunun mağduriyetini azaltacak şekilde gerçekleştirmesi hakkaniyete uygun olur.